|
صلیب شکسته
صلیب شکسته یا سواستیکا یا گردانه مهر یک چلیپا با شاخههای ۹۰ درجه به سمت راست یا چپ است. که معمولاً با جهت افقی یا گوشههایی با زاویه ۴۵ درجه میباشد. در شکل هندی نقطههایی در هر ربع آن قرار میدهند.
واژه سواستیکا swastika از سانسکریت می باشد و آمیزه ای از سو = خوب و خوش + استی =هستی و استی، می باشد؛ یعنی، خوش بختی و نشان خوشبختی. در ایران باستان چنین نشانه ای را "گردونه مهر" می گفته اند.
سواستیکا در تمام هنرها و طراحیهای تاریخ بشری پدیدار میباشد، نشان بسیاری از چیزها، همچون خوش اقبالی، خورشید، برهما یا هندوها بود. در روزگار باستان، صلیب شکسته در بین سومری ها، سلت ها و یونانی ها استفاده میشد.
در غرب، سواستیکا عموماً با نام صلیب شکسته و به عنوان نماد نازیسم شناخته میشود (به خاطر آنکه به عنوان نشان حزب ملی کارگران سوسیالیست آلمان بهکار میرفت). پس از جنگ جهانی دوم، این نماد چهره مشهوری در غرب پیدا کردهاست.نشان سواستیکا جزئی از میراث فرهنگی اقوام آریایی است که از هزاران سال پیش به کار میرفته است. نشانه هایی از آن در تروی و ایران پیدا شده است.نمونه ای از آن گردن بندی بسیار زیبا می باشد که در شمال ایران یافت شده است.
[ویرایش] آیین مهر
در آیین مهر این نشان را گردونه مهر می نامند برخی می پندارند چهار پره آن آمیزش چهار عنصر اصلی آّب ، باد ، خاک ، آتش را می رساند. برخی دیگر آن را ساده شده شکل خورشید و درخشش پرتو های آن می دانند
مطلب ارسالی توسط خانم شیما عبدالرشیدی عضو انجمن برکیا
درباره این مطلب آقای علی محمد چهارمحالی نظر زیر را ارسال نمودند
با سپاس از ایشان:
درود فراوان . نقش گردونه مهر یا چلیپا از نقوشی است که در معماری ایران کاربرد فراوان دارد . در آرایه های آجری (خوون چینی ) شوشتر نقشی به همین نام (چلیپا ) موجود می باشد . این نقش بر روی سر در ورودی خانه های دورقی و جولا زاده با زیبایی هر چه تمام تر به کار رفته است . این نقش از نقوش اصیل ایرانی است و بکار بردن کلمه( صلیب شکسته) برای این نقش قدیمی ایرانی کار درستی نمی باشد. با تشکر از مطالب خوبتان
علی محمد چهار محالی
کارشناس مرمت بنا
دانشکده هنر و معماری صبا
ورودی 80
|
